Happy birthday IKEA! Słynna marka obchodzi 80. urodziny

W tym roku przypadają 80. urodziny IKEA. Jej założyciel, szwedzki biznesmen, za punkt wyjścia miał pomysł na sklep pełen funkcjonalnych mebli, które łatwo samemu zmontować.

Ingvar Kamprad zmarł w 2018 roku, ale historia tego, jak zbudował IKEA jako jedną z najbardziej znanych marek na świecie, niezmiennie inspiruje. Przy okazji jest też świetną lekcją XX-wiecznego i XXI-wiecznego designu. 

Magazyn Design Alive

TRÓJMIASTO 2024 WYDANIE SPECJALNE

ZAMAWIAM

TRÓJMIASTO 2024 WYDANIE SPECJALNE

Magazyn Design Alive

ZAMAWIAM

NR 12/2024 WYDANIE SPECJALNE

Skromne początki

Kamprad urodził się w 1926 roku. Swój pierwszy biznes założył już w wieku pięciu lat. Młody Ingvar kupował hurtowo zapałki i sprzedawał je pojedynczo. W wieku 10 lat sprzedawał długopisy, ołówki, nasiona kwiatów i ozdoby choinkowe. Jego tata inspirował go do dobrych ocen w szkole, płacąc mu gotówką za wyniki. W wieku 17 lat Kamprad wykorzystał te oszczędzone pieniądze na założenie IKEA w 1943 roku. 

urodziny ikea_designalive

Pierwsza IKEA sprzedawała drobne artykuły gospodarstwa domowego, takie jak długopisy, portfele i ramki do zdjęć. Minęło pięć lat, zanim sklep zajął się branżą meblarską. W 1945 roku Kamprad dostarczał swoje produkty ciężarówkami rozwoążymi mleko. Dwa lata później, w 1947 roku, zaczął sprzedawać meble wykonane przez lokalnych wytwórców.

Jednym z pierwszych przełomowych pomysłów które zadecydowały o sukcesie marki było stworzenie katalogu sprzedaży wysyłkowej. Dotarcie do klientów w większych miastach, zwłaszcza w latach 40. i 50., podczas gdy firma działała na szwedzkiej prowincji, było prawie niemożliwe.

DNA marki 

IKEA – to nic innego jak inicjały założyciela, po których następuje E jak Elmtaryd, czyli nazwa rodzinnej farmy, na której dorastał, i Agunnaryd – nazwa jego rodzinnej wioski. Co najciekawsze – logo najsłynniejszego sklepu z meblami nie zawsze było niebiesko-żółte! 

urodziny Ikea_designalive

Kamprad uważał, że każdego powinno stać na stylowe, nowoczesne meble. Taka jest idea przewodnia IKEA. Żeby spełnienie tego postulatu mogło być możliwe, trzeba było obciąć koszty bez uszczerbku dla jakości. Głównym zagadnieniem był transport. Kamprad dążył do tego, aby można go pakować jego meble na płasko w ten sposób oszczędzając na przesyłkach wielkogabarytowych. 

Jeśli chodzi o nazwy produktów – są one oparte o konkretny system. Łóżka mają nazwy miejsc w Norwegii, sofy – miast w Szwecji. Stoły kuchenne biorą swoje nazwy od geografii Finlandii. Dywany mają głównie duńskie nazwy. Krzesła są nazywane imionami mężczyzn, szklanki i kubki są określane przymiotnikami. 

Ekspansja 

urodziny Ikea_designalive

Pierwsze sklepy poza Szwecją zostały otwarte w Norwegii w 1963 roku i w Danii w 1969 roku. Stamtąd podbicie Europy przez IKEA było tylko kwestią czasu. Kilka lat później otwarto pierwszy sklep IKEA poza Skandynawią, a w ciągu następnej dekady IKEA pojawiała się na całym świecie w krajach takich jak Japonia, Australia i Kanada, gdzie tłumy ustawiały się w kolejkach na wielkie otwarcie. 

Aż do swojej śmierci w 2018 roku w wieku 91 lat Kamprad nadal przemierzał świat odwiedzając nowe sklepy IKEA – robił to oszczędnie, mimo ogromnego bogactwa. Jeździł tym samym Volvo przez ponad 20 lat i latał klasą ekonomiczną. Był nieuleczalnie nieśmiały w konfrontacji z prasą. 

Projekty 

Ponadczasowe wzornictwo marki czerpało pełnymi garściami z atmosfery współczesności. Oto kilka przykładów modeli mebli, które stały się kultowe lub ważne dla historii designu i które przypominamy z okazji 80. urodzin IKEA. 

urodziny ikea_designalive

1957, regał HANSA

Regał HANSA był początkiem tego, jak IKEA zaczęła pracować z własnymi projektami. Regał z czarną stalową ramą miał drewniane półki, których wysokość można było regulować. Projekt wykonał Gillis Lundgren, jeden z najbliższych współpracowników Ingvara Kamprada.

urodziny ikea_designalive

1961, komoda TORE

Komoda TORE była jednym z produktów z lat 60., których nie pakowano na płasko. Nie było wtedy tak wielu dobrych okuć i rozwiązań produkcyjnych, które umożliwiałyby płaskie pakowanie i samodzielny montaż. Te, które istniały, sprawiłyby, że produkt byłby trudny w montażu i raczej niestabilny. 

urodziny ikea_designalive

1963, szafa MTP

MTP projektu Mariana Grabińskiego, był początkowo prezentem ślubnym dla Ingvara Kamprada i jego żony Margarety. Konstrukcja z jasnego drewna dębowego w połączeniu z wieloma funkcjami i przystępną ceną sprawiły, że ta szafka stała się prawdziwą sensacją IKEA, którą ludzie byli zachwyceni przez ponad 10 lat.

urodziny ikea_designalive

1973, fotel TAJT

Ingvar Kamprad kupił pięć kilometrów tkaniny dżinsowej i polecił projektantom, aby puścili wodze fantazji – i tak narodził się fotel TAJT. Dżinsowa tkanina i piękne skórzane guziki sprawiły, że projekt był jednym z najbardziej znanych produktów IKEA w lata 70.

urodziny ikea_designalive

1981, poszewka na kołdrę i poduszkę SKYAR

Grafika SKYAR została zaprojektowana przez Svena Fristedta, a ten marzycielski wzór chmur jest jednym z jego najbardziej znanych projektów IKEA – był nawet sprzedawany jako tapeta!

urodziny ikea_designalive

2000, poduszka FAMNIG

Poduszka dla dzieci FAMNIG jest w rzeczywistości udanym wynikiem dużej porażki: na początku lat 2000, istniało niebezpieczeństwo, że plastikowe oczka istniejących miękkich zabawek IKEA mogły się luzować i być niebezpieczne dla maluchów. Z potrzeby obejścia tego ryzyka powstał FAMNIG projektu Anny Efverlund – przytulaśne serduszko bez oczu, które pokochały dzieci na całym świecie. 

urodziny ikea_designalive

80. urodziny IKEA, marka świętuje kolekcją kultowych modeli 

W ciągu dekad swojego istnienia marka zaprojektowała tysiące mebli, które wpłynęły na lepsze życie w domu milionów ludzi na świecie. Chcąc świętować swoje urodziny IKEA zdecydowała się zajrzeć do archiwum i dać nowe życie projektom stworzonym dziesiątki lat temu. W efekcie powstała seria wyselekcjonowanych elementów wyposażenia domu, które zostały zaktualizowane tak, by jak najlepiej pasowały do stylu życia nowego pokolenia. Pierwsza odsłona kolekcji Nytillverkad trafi do sprzedaży w lipcu 2023 roku.
 
Kolekcja pozostaje wierna oryginalnym projektom, które w odświeżonej odsłonie zyskały żywe kolory oraz nowe materiały. Rezultatem są przedmioty, które ośmielają się być naprawdę ponadczasowe.

To głośna, kolorowa i radosna kolekcja, a każdy z produktów ma swoją historię. W IKEA mamy odwagę być inni –możemy zapoczątkować nowy ruch w dziedzinie kolorystki i skandynawskiego wzornictwa – mówi Karin Gustavsson, Lider projektowania asortymentu i produktów IKEA w Szwecji.

 

Zapisz się do newslettera!

Powiązane artykuły:

Projektowanie radości

Projektowanie radości

Rotterdam | 1 lutego 2023

Rozmawiamy z projektantką Sabine Marcelis. O kolekcji VARMBLIXT i nie tylko!