DUCHOWOŚĆ I SYMBOLIKA SPLECIONE W FUTURYSTYCZNYM PROJEKCIE ATELIER ŠTĚPÁN

TEKST: DOROTA ŁASKI. ZDJĘCIA: BOYSPLAYNICE

BRNO 12.9.2020

ARCHITEKTURA

Na dużym osiedlu, u ujścia wąwozu Čertova rokle, w północnej części Brna, powstał bardzo wyjątkowy projekt. Architekt Marek Jan Štěpán projektował ten kościół z przerwami od 30 lat a myśl o stworzeniu tego typu budowli towarzyszyła mu aż od 1968 roku.

Konstrukcja bazuje na trzech podstawowych bryłach – prostokątnym centrum, trójkątnej wieży oraz kulistej świątyni, rozmieszczonych na planie okręgu. Dyskretną formę rekompensuje bogata symbolika – okrąg to odwieczny reprezentant nieba i wieczności, w przeciwieństwie do kwadratu, który nawiązuje do ziemi i przemijania.

W wypełnionej wieżowcami przestrzeni kościół został zaprojektowany tak, aby był bardzo prosty w wyrazie, elementarny w geometrii, a przez to czytelny. Światło przenikające przez barwne przeszklenia tuż przy linii dachu maluje jego wnętrze pastelowymi barwami. Tabernakulum znajduje się w wysokiej absydzie po lewej stronie kościoła, oświetlonej z góry. W tym miejscu ściana budynku jest rozerwana przez trójkątny otwór, który służy jako odniesienie do rozdarcia w kurtynie Świątyni Jerozolimskiej. Asymetryczna kopuła bazująca na drewnianej konstrukcji przypomina odcisk palca tak ogromny, że wygląda jak odcisk palca Boga. Ważnym elementem zabudowy jest 31-metrowa wieża o trójkątnym przekroju. W przeciwieństwie do historycznych wież, w większości skierowanych w niebo, tutaj kierunek jest odwrócony i wskazuje na kościół. Na wieży widnieje napis FOS ZOE, oznaczający światło i życie – ten sam znak znaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w Mikulčicach.

Połączenie ascetycznego wystroju oraz transcendentnej atmosfery nadaje kontemplacji nowy wymiar, pozwala oderwać się od codziennego zgiełku, odnaleźć skupienie i wytchnienie. – Postrzeganie kościoła jest ściśle powiązane z postrzeganiem świata. Na przykład w okresie baroku wnętrze kościoła było wypełnione obrazami. Służyło jako rodzaj komiksu, ponieważ zwiedzający nie potrafili czytać. Dziś sytuacja jest odwrotna. Żyjemy w świecie pełnym łatwo dostępnych informacji, wrażeń wizualnych i innych, atakujących nas na każdym froncie, dlatego kościół powinien służyć jako przestrzeń kontemplacji, pozbawiona zbędnych wrażeń – opowiada o projekcie architekt Marek Štěpán.

Więcej na: www.atelier-stepan.cz