KLASZTOR SAINTE-MARIE DE LA TOURETTE. JEDEN Z NAJBARDZIEJ WYJĄTKOWYCH, ALE TEŻ OSTATNI I NAJWAŻNIEJSZY BUDYNEK LE CORBUSIERA

TEKST: DOROTA ŁASKI. ZDJĘCIA: MATERIAŁY PRASOWE

LYON 5.7.2020

ARCHITEKTURA MIEJSCA

Jednym z najbardziej wyjątkowych projektów Le Corbusiera jest klasztor Sainte-Marie de la Tourette położony na zboczu wzgórza w pobliżu Lyonu we Francji. Brutalistyczny budynek to odpowiedź na prośbę przeora zakonu, ojca Marie-Alaina Couturiera, któremu zależało na stworzeniu „cichego schronienia dla stu ciał i stu serc”. Czy słynny architekt spełnił to życzenie?

Rzeczywiście, zaprojektowany monaster zawiera sto cel dla mnichów, wspólną bibliotekę, refektarz, klasztor na dachu, kościół oraz sale wykładowe zamknięte w betonowej formie i charakterystycznym dla architekta stylu. Trudno się jednak oprzeć wrażeniu, że na niezwykłą atmosferę tego miejsca składa się cicha kontemplacja, ale i również gwałtowna defensywność. Bryła budynku zdaje się balansować na urwistym zboczu wzgórza. Cele znajdujące się wewnątrz spełniają kryteria modulora – systemu proporcji opracowanego przez Le Corbusiera i przedstawionego w pochodzącej z 1951 roku pracy „Le Modulor" jego autorstwa. Podstawą tych obliczeń była postać człowieka mierzącego 183 cm, a z podniesioną ręką – 226. To właśnie dzięki tej złotej proporcji wyciągniętymi w bok dłońmi można dotknąć ścian, a w górę sufitu. Cele urządzono prosto, bez żadnych dodatkowych elementów jeśli nie liczyć barwnych ram okien i drzwi. Architekt, który sam przez długi czas prowadził pustelniczy tryb życia, cenił piękno prostoty i to w niej odnajdował harmonię.



Projekt otrzymał również metafizyczny wymiar – wzniesiony ponad ziemią klasztor wskazuje odrzucenie wszystkiego, co ludzkie, natomiast położenie na tak stromym zboczu to odważne zapewnienie, że przestrzeń poświęcona Bogu pozostanie tu już na wieki. To perfekcyjne dopasowanie formy i funkcji. To też ostatni i najważniejszy budynek architekta.

Le Corbusier, a dokładniej Charles-Édouard Jeanneret to francuski architekt, urbanista, teoretyk architektury, malarz i rzeźbiarz a przy tym najbardziej wpływowy architekt pierwszej połowy XX-wieku i twórca współczesnego wzornictwa. Jego teorie, jak żadne inne wpłynęły na sposób myślenia o architekturze mieszkalnej, a swój pierwszy projekt domu wykonał mając zaledwie 18 lat. Mimo upływu lat jego dorobek i życiorys wciąż budzą skrajne uczucia.

Więcej na: www.lecorbusier-worldheritage.org