Gmach Urzędu Pocztowo-Telegraficznego przy ul. 10 Lutego 10 w Gdyni, 1929, proj. Julian Puterman-Sadłowski i Antoni Miszewski, fot. Henryk Poddębski

GDYNIA – TEL AWIW. PIĘKNA OPOWIEŚĆ

WARSZAWA 25.9.2019

ARCHITEKTURA WYDARZENIA

Wystawa „Gdynia – Tel Awiw” w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN to podróż w czasie, historia miast i ludzi je tworzących, to również wspaniała lekcja architektury modernistycznej, którą każdy z nas powinien odrobić
Choć Gdynię od Tel Awiwu dzieli blisko 3000 kilometrów, to jednak ilość podobieństw potrafi zaskoczyć. Oba powstały w tym samym czasie jako porty-bramy na świat i w szybkim tempie stały się eleganckimi kurortami o wspaniałej modernistycznej architekturze. Spoiwem okazuje się także wspólna, polsko-żydowsko historia.

Muzeum zabiera widzów w podróż po tych nadmorskich miastach wybudowanych niemal od podstaw w pierwszych dekadach XX wieku. Reprezentowały marzenia i aspiracje państw, których jeszcze kilka lat wcześniej nie było na mapach. Gdynia, którą budowano od 1920 roku, mianowano „polskimi wrotami na świat". Jako nowoczesny port, miała być bramą wyjazdową dla towarów i ludzi. Z kolei nadmorski Tel Awiw miał pełnić rolę bramy wjazdowej, stając się celem podróży oraz miejscem osiedlania się imigrantów przybywających, by tworzyć przyszłe państwo żydowskie.

Codzienność miast poznajemy na wystawie dzięki archiwalnym fotografiom, filmom, dokumentom, rysunkom i obrazom, a także elementom wyposażenia modernistycznych kamienic. Zobaczymy celebrowane rokrocznie święta miejskie – gdyńskie Święto Morza i telawiwskie obchody radosnego święta Purim. Widzowie zapoznają się także z przygotowanymi specjalnie na ekspozycję makietami ikonicznych budynków Gdyni i Tel Awiwu.

Nowe miasta przyciągały i inspirowały również artystów. Na ekspozycji wśród cennych obiektów znalazły się prace Reuvena Rubina, Nahuma Gutmana i Ludwiga Bluma. Gdynię dostrzeżemy w pejzażach Władysława Strzemińskiego, rysunkach Janusza M. Brzeskiego czy kompozycjach malarskich Michaliny Krzyżanowskiej i Kazimiery Pajzderskiej. Pięknym podsumowaniem są prace polskich artystów współczesnych: Maurycy Gomulicki stworzył dla Muzeum POLIN neon zatytułowany „Transatlantyk”, fotograf Wojciech Wilczyk przygotował foto-esej o architekturze modernistycznej Gdyni i Tel Awiwu, pokazując współczesny wygląd i kontekst otoczenia wybranych budynków. Modernistyczna architektura jest również tematem ascetycznych obrazów Marii Kiesner.

Gdynia_TelAviw_DesignAlive - 1 (1)