WILLA LEMOINE. MODERNISTYCZNE ARCYDZIEŁO ZAPROJEKTOWANE PRZEZ REMA KOOLHAASA I „UBRANE” W IKONY PIERRA PAULINA

TEKST: DOROTA ŁASKI. ZDJĘCIA: MARCO CAPPELLETTI

BORDEAUX 12.7.2020

ARCHITEKTURA MIEJSCA

Przez całe życie francuski dizajner Pierre Paulin projektował modułowe meble, które jednak nigdy nie trafiły do produkcji. Jego marzenie o domu doskonałym spełniło się dopiero 10 lat po śmierci, w willi położonej niedaleko Bordeaux i zaprojektowanej przez Rema Koolhaasa, która „ubrana została” w ikony marki Paulin Paulin Paulin.

W 2008 roku, na kilka miesięcy przed śmiercią, Pierre Paulin zwierzył się Koolhaasowi, że żałuje modułowej koncepcji mieszkaniowej, którą opracował w latach 1969–1972, a która nigdy nie została wdrożona. Chcąc kontynuować tę dyskusję, jego syn - Benjamin Paulin zaprosił Rema Koolhaasa wraz z jego studiem OMA do podjęcia wyzwania polegającego na całkowitej redefinicji wnętrz willi Lemoine, wykorzystując po raz pierwszy koncepcję programu Pierra Paulina.

Właścicielem domu był Jean-François Lemoine, wydawca gazety, który wspierał lokalną scenę sztuki współczesnej w Bordeaux. Na skutek wypadku samochodowego w 1997 roku i paraliżu, jego możliwości poruszania się zostały znacznie ograniczone a Lemoine zapragnął domu, po którym będzie mógł się bez przeszkód poruszać. Ówczesnym zamiarem Koolhaasa było stworzenie domu, który byłby nie tylko estetyczny, ale również całkowicie dostępny - powstało więc pierwsze modernistyczne mieszkanie, które w centrum uwagi stawiało wózek inwalidzki. Innowacją była stalowa platforma, która porusza się hydraulicznie między trzema piętrami budynku ułatwiając dostęp do każdego poziomu ponad 1000-metrowego mieszkania.

paulin

Wówczas dom był słabo umeblowany i stało w nim zaledwie kilka eleganckich krzeseł. Ale teraz, prawie dwie dekady po śmierci Jeana-Françoisa w 2001 roku, jego 72-letnia żona, Hélène, która nadal zamieszkuje dom, pozwoliła go przekształcić na prośbę ich córki Alice oraz jej męża Benjamina - syna samego Pierra Paulina. Z pomocą pracowni OMA rodzina spędziła kilka lat skrupulatnie przeprojektowując willę, wyposażając ją w 16 elementów z modułowego, 26-częściowego systemu mieszkalnego, który Paulin opracował na początku lat 70. Jak wspomina Benjamin, transformacja willi pozwoliła mu niejako ponownie nawiązać kontakt z ojcem i zrealizować jego niespełnione marzenie: wykreować nowy krajobraz mieszkalny dla tego miejsca. Transformację finalnie zakończono w 2019 roku.

Podczas renowacji Alice oraz Benjamin postanowili dać życie jeszcze jednemu projektowi będącemu dziedzictwem Paulina - założyli firmę Paulin Paulin Paulin, która ma na celu m.in. archiwizację szkiców oraz gromadzenie i realizację dotąd nieznanych prototypów projektanta.



Rem Koolhaas (ur. 1944) - słynny holenderski architekt, urbanista i teoretyk architektury. W 1975 roku założył, wraz z kilkoma innymi architektami, Office for Metropolitan Architecture (OMA). Jest jednym z najbardziej wpływowych architektów współczesnych, pod koniec lat 80. zaliczany do głównych przedstawicieli dekonstruktywizmu. Eklektyczny i różnorodny styl Koolhaasa nawiązuje dziś często do dzieł wielkich modernistów, lecz traktuje je przewrotnie, jako element gry formalnej.

Pierre Paulin (1927-2009) zadebiutował w dziedzinie projektowania w latach 50. i właściwie od razu zyskał sławę dzięki swoim innowacyjnym projektom m.in. takim jak kultowy dziś, a wymyślony w 1960 roku fotel Mushroom Chair w kształcie grzybka. Zaczynał od ceramiki, potem praktykował u kamieniarza i szykował się na studia artystyczne, lecz marzenia o karierze rzeźbiarza zniweczyła kontuzja dłoni. Ukończył prestiżową szkołę École Camondo (jej absolwentem jest też m.in. Philippe Starck). Był projektantem o złożonej osobowości, znanym na całym świecie jako uznany mistrz uniwersalnego designu. Był również jednym z niewielu projektantów, który od lat 50. do współczesności nigdy nie przestał być nowoczesny. Jego dzieła zdobiły m.in. prywatne mieszkanie francuskiego prezydenta Georgesa Pompidou, a czy biuro Françoisa Mitterranda.

Program Pierra Paulina to zbiór elementów, które użytkownik może komponować w osobne przestrzenie i moduły dostosowane do własnych potrzeb. Cała koncepcja opiera się na układzie składającym się z idealnej konfiguracji siatki, w której modułowe elementy poziome i pionowe (elementy podłogowe i wypoczynkowe; ściany działowe i miejsce do przechowywania) pozwalają na wykładniczą liczbę kombinacji do tworzenia przestrzeni życiowych (sypialnie, pokoje dzienne, biblioteki, garderoby, biura, kuchnie, jadalnie). Mieszkaniec może składać i demontować poszczególne moduły, aby stworzyć osobistą przestrzeń życiową dostosowaną do liczby pożądanych pokoi, mebli, krzeseł oraz w zależności od potrzeb rodziny.

Więcej na: www.paulinpaulinpaulin.comwww.oma.eu