Antologia "Widzieć/Wiedzieć. Wybór najważniejszych tekstów o dizajnie" pod redakcją Przemka Dębowskiego i Jacka Mrowczyka. Wydawnictwo Karakter. Kraków 2011. Cena: 84 zł. Patronat DesignAlive.pl. fot. ARC

TYPOGRAFIA JAKA JEST, KAŻDY WIDZI

MARCIN MOŃKA

27.5.2011

WYDARZENIA

Ta książka już w chwili wydania stała się propozycją kanoniczną. Oczywiście "Widzieć/Wiedzieć" nie rościła sobie praw, by stać się jedyną obowiązującą lekturą z gatunku tych "podręcznikowych". Na pewno jednak jej zawartość i wybór tekstów, ich układ oraz struktura sprawiają, że bez wątpienia jest lekturą obowiązkową nie tylko dla projektantów zajmujących się np. grafiką, lecz również dla osób, które w ten czy iny sposób ulegają tej zniewalającej sile, jaką niesie za sobą dobrze zaprojektowana grafika.Ta książka już w chwili wydania stała się propozycją kanoniczną. Oczywiście "Widzieć/Wiedzieć" nie rościła sobie praw, by stać się jedyną obowiązującą lekturą z gatunku tych "podręcznikowych". Na pewno jednak jej zawartość i wybór tekstów, ich układ oraz struktura sprawiają, że bez wątpienia jest lekturą obowiązkową nie tylko dla projektantów zajmujących się np. grafiką, lecz również dla osób, które w ten czy iny sposób ulegają tej zniewalającej sile, jaką niesie za sobą dobrze zaprojektowana grafika. To ona staje się punktem wyjścia do ogólniejszych rozważań nad kondycją projektową w długim i minionym już stuleciu.
Klucz jaki zastosowali autorzy wyboru okazał się czytelny: w antologii swoje miejsce znalazły bowiem tytułowe "najważniejsze teksty o designie", czyli subiektywny przegląd niezwykle bogatej, zwłaszcza w kręgu kultury anglojęzycznej, literatury poświęconej projektowaniu. Sugestywny wybór tekstów oraz ich bardzo żywe, emocjonalne, i podążające z duchem czasów tłumaczenia ich na język polski poruszają się po niezliczonych przestrzeniach określających wszystko to, co w ten czy inny sposób wpływa na projektowanie, jego recepcję czy wreszcie pozwala na podejmowanie kluczowych decyzji. Autorzy wyboru swobodnie przemieszczają się po rozmaitych porządkach, zaczynając od "rzeczy pierwszych". Jak szeroką mamy do zgłębienia dziedzinę udowadnia choćby kroczenie w porządku definicyjnym, gdzie aż roi się od sugestii, znaków, sensów wreszcie czystej metodologii - jak najzwyczajniej w świecie czytać po prostu projekt. A to dopiero początek tej niezwykłej intelektualnej przygody, jaką niesie za sobą wnikliwa lektura nowej antologii.

Nie bardzo lubię termin "popularyzowanie", lecz w odniesieniu do nowej publikacji wydawnictwa Karatker właśnie to określenie wydaje się zupełnie na miejscu. "Widzieć/Wiedzieć" ma swoją wewnętrzną dynamikę, dzięki której przebrnięcie przez 450-stronicową publikację nie stanowi większego problemu, co więcej, lektura pozostawia po sobie ważne ślady. Układ książki sprawia, że możemy poruszać się zgodnie z własnym kluczem porządkującym świat tej lektury.

Lista autorów, których teksty znalazły się w antologii budzi nie tylko głęboki szacunek, ale również udowadnia, że refleksja nad typografią towarzyszy nam od lat, nie zawsze jednak mamy czy mieliśmy tego pełną świadomość.

I to właśnie tutaj przeczytamy wybrane fragmenty z kanonicznych tekstów El Lissitzky'ego, Jana Tschicholda, Paula Randa czy kalifornijskich postmodernistów spod znaku Emigre.

Oczywiście sama lektura "Widzieć/Wiedzieć" nie od razu sprawi, że zostaniemy projektantami graficznymi. Może jednak dokonać rzeczy istotnej z punktu widzenia doświadczenia czytelniczego: praca nad dobrą typografią wymaga bowiem głębszej refleksji, połączonej z analizą czy próbą współodczuwania tej materii. Szeroka perspektywa, w jakiej pojawia się refleksja nad projektowaniem i liczne odniesienia (filozofia, sztuka, film, kategorie życia społecznego) to rozpościerający się przed nami pozornie bezkres znaczeń, w których można odnaleźć jednak pewniki i punkty zwrotne, jak odpowiedzialność, własne przekonania czy refleksyjność.

Zwykle bowiem może się nam wydawać, że parafrazując jednego klasyków powtarzamy za nim: "Typografia jaka jest, każdy widzi". Ale czy na pewno? Po lekturze książki sprawa się komplikuje, a kategorycznie wyrażane sądy nie będą mieć już nigdy tej pierwotnej, dziewiczej niemal mocy. Bo już nie tylko widzimy, ale możemy też wiedzieć.

Uwaga konkurs! Wygraj antologię "Widzieć/Wiedzieć"
Aby wziąć udział w konkursie DesignAlive.pl oraz wydawnictwa Karakter i wygrać jedną z trzech książek, trzeba odpowiedzieć na pytanie: W jakim mieście znajduje się siedziba wydawnictwa Karakter? Nagrodzimy autorów poprawnych odpowiedzi, którzy wraz ze swoimi danymi (imię, nazwisko i dokładny adres) wyślą je na adres redakcja@designalive.pl w piątek 27 maja pomiędzy godz. 12.00 a 13.00. Nagrody wygrają osoby, których zgłoszenia napłyną jako 3., 20. i 100. z rzędu (decyduje godzina spłynięcia mejla). Osoby chcące wziąć udział w konkursie muszą być zalogowane w portalu DesignAlive.pl, a także na profilu Designalive.pl na Facebooku (http://www.facebook.com/DesignAlive).