IKONY DESIGNU: ESKIMOSKA KOBIETA W SKÓRZANYCH SPODNIACH

MM

2.12.2010

RZECZY

Zaklęty w szkło falisty kształt niczym fiński krajobraz z tysiącem jezior to najkrótszy opis Savoy Vase autorstwa Alvara Aalto. Dzisiaj to jeden z najbardziej znanych projektów wywodzących się z Finlandii i zarazem uznawany za kwintesencję fińskiego designu.
Swoją nazwę wazon zawdzięcza luksusowej restauracji, którą w 1937 rokuotwarto w Helsinkach. Alvar Aalto wraz ze swoją żoną Aino zaprojektował jej wystrój. Ozdobą stały się oryginalne wazony, które ustawiono na każdym stole. Jednak projekty te nie powstały z myślą o restauracji. W 1936 roku Alvar Aalto wygrał konkurs zorganizowany przez prominentne firmy Karhula i Iittala. W nagrodę powstała kolekcja złożona z około dziesięciu naczyń, od talerza po niemal metrowy wazon. Autor nazwał je żartobliwie "Eskimoska kobieta w skórzanych spodniach". Szklane naczynia po raz pierwszy zaprezentowano w 1937 w fińskim pawilonie na Światowych Targach w Paryżu, gdzie zrobiły wielkie wrażenie. W tym samym roku trafiły do restauracji Savoy i odtąd są znane pod tą właśnie nazwą. Sam projektant określał je mianem „kałuży”.

Pierwotna wysokość najbardziej klasycznego modelu wazonu Alavara Aalto wynosiła 14 cm. Od 1937 roku był produkowany w wersjach: przejrzystej, brązowej, błękitnej, zielonej oraz z przydymionego szkła. W latach 50. poszerzono ofertę kolorystyczną a dekadę później do masowej sprzedaży trafiły także inne naczynia z tej serii, różniące się rozmiarami. Kolekcja do dzisiaj jest w ofercie firmy Iittala. W polskich sklepach za świecznik (55 mm) zapłacimy około 60 zł, miseczkę (50x195 mm) ponad 300 zł, a wazon (160 mm) – 450 zł i więcej (ceny zależą nie tylko od rozmiaru, ale i koloru naczynia).

Alvar Aalto czerpał inspiracje z natury. Jego Savoy Vase kojarzono z fińskim krajobrazem. Jako syn kartografa przez całe dzieciństwo przyglądał się jak ojciec rysował linie brzegowe jezior. Być może nawiązał do swojego nazwiska, "aalto" po fińsku oznacza falę. Jeszcze inni podejrzewali, że projektant mógł wzorować się przekrojem drzewa.

Niektórzy twierdzili, że nadając wazonom taką właśnie formę, chciał oddać "bezkształtność" płynów, jakie się w nich znajdą. Sam autor nigdy nie tłumaczył jak powinno używać się jego szklanych naczyń, pozostawiał to wyobraźni użytkowników. Czy byłby zadowolony z tego, że jego szklane "kałuże" funkcjonują jako patery na owoce, popielniczki, akwaria czy doniczki?

Savoy Vase zaprojektował Alvar Aalto i do dziś są ikoną fińskiego designu. fot. ARC

Wazony są dostępne w rożnych kolorach i rozmaiarach. fot. ARC

Hugo Alvar Henrik Aalto (ur. 3 lutego 1898 w Kuortane, zm. 11 maja 1976 w Helsinkach) – fiński modernistyczny architekt i projektant form przemysłowych. fot. ARC

Alvar Aalto czerpał inspiracje z natury. Jego Savoy Vase kojarzono z fińskim krajobrazem. fot. ARC